با اطرافیان در تربیت فرزندمان چه کنیم؟


شفقنا زندگی- اینکه در جمع‌های خانوادگی یا دوستانه یک مادر می‌تواند برای هر رفتار کودک خود، به دیگران جوابگو باشد، موضوع عجیب‌وغریبی نیست و از مادران آن را نمی‌توان تجربه کرد، اما این که با نظرهای اطرافیان که می‌خواهند با نظرات ما چگونه برخورد کنیم. موضوعی است که در این گزارش به آن پرداخته‌ایم.

به گزارش ایرنا زندگی، تربیت فرزند یکی از مسئولیت های سنگین و سخت برای هر پدر و مادری است. حال اگر در تربیت نظر دیگران هم دخیل باشد کار سخت تر می شود. برخی از اطرافیان به‌خصوص پدربزرگ و مادربزرگ‌ها به دلیل داشتن نقش جدید احساس می‌کنند بیشتر در زندگی شما نقش دارند. گاهی اوقات هم آن‌ها از دلسوزی‌ها و علاقه‌مندی‌ها به تربیت فرزند می‌کنند و با این کارها می‌توانند به نافع کودک غافل شوند که این کار عواقبی را دنبال می‌کند که دکتر نرگس رحمانی، روانشناس و درمان بالینی کودک و نوجوان را در گفت‌وگو می‌کند. با خبرنگار ایرنا به واکاوی این موضوع و روش‌های برخورد صحیح با اطرافیان می‌پردازد.

آسیب دیدگی اطرافیان در فرزندپروری
خانواده‌های پدربزرگ و مادربزرگ‌ها یا اقوام نزدیک به کودک مانند خاله، عمه، عمو و… می‌توانند آسیب‌هایی را در دو سطح به وجود بیاورند وارد کنند. به گفته دکتر رحمانی یکی از این آسیب‌ها به والدین وارد می‌شود. شما را در جمعی که هستید و دیگران مادر یا پدر را به خاطر طرز فرزندپروری‌اش مورد سرزنش قرار می‌دهند، تصور کنید، در چنین شرایطی که می‌توانید احساس بی‌کفایتی و ناتوانی در تربیت فرزند کنید و اعتمادبه نفسش را کاهش دهید.

رحمانی می گوید یک آسیب دیگر در اطرافیان به روابط زوجین است. به‌طوری‌که با خانواده‌ای هر از زوجین، به دنبال آن‌ها می‌گردند تا تقصیر دیگران را بر گردن او بیندازد و همین موضوع را به تنش نشان دهد و بگویم بین زوجین خواهد شد.

بهترین سبک فرزند پروری
به گفته رحمانی بهترین سبک فرزند پروری سبک مقتدرانه است، اما گاهی اوقات اطرافیان به‌خصوص پدربزرگ و مادربزرگ‌ها با دلسوزی‌ها و محبت‌های بیش‌تر از اندازه هم به بچه‌ها و هم به اقتدار والدین آسیب می‌زنند. مثلاً، والدین همدیگر به این جمع بندی می‌رسند که برای بچه‌های زیاد اسباب‌بازی نخرند و در صورتی که کودک به خریدن چیزی بپردازد، نمی‌خواهد بداند اما پدربزرگ و مادربزرگ‌ها را با برداشتن خواسته‌های کودک به‌نوعی این اقتدار و تصمیم والدین را می‌برند.»

منطقه اطرافیان کودک را دچار تعارض می کند
این درمانگر بالینی درباره آسیب اطرافیان بر روی کودک می‌گوید: «در سبک مقتدرانه، حرف و رفتار والدین ثابت است و هیچ بحثی وجود ندارد زیرا والد در کنار اقتداری است که به کودک احساس امنیت می‌دهد و کودک خود را مقید می‌کند که به قوانین می‌دهد. والدینش عمل کند؛ اما زمانی که پای اطرافیان به میان می‌آید کودک یک بوم و دوهوا می‌شود، مادربزرگ و پدربزرگ انجام کارهایی را به کودک می‌دهند که آن کارها در کنار والدین قوانینی است. در شرایط چینی با دو فرد طرف، یک دیو سیاه مخوف و یک فرشته مهربان که هرچه می‌خواهد برایش کودک می‌کند.»

او ادامه می دهد: «بعضی پدربزرگ و مادربزرگ‌ها از این که به خواسته‌های نوه‌شان می‌دهند می‌دهند و دل او را به دست می‌آورند، خوشحال می‌شوم غافل از این که این کار کودک را به‌شدت دچار تعارض، خشم و بیمار می‌کند و کودکان بین کودک و والدین را می‌دهد. خطر می‌اندازد.»

رحمانی می‌کند: «محبت و دلسوزی‌های خارج از قوانین والدین توسط پدربزرگ و مادربزرگ‌ها باعث می‌شود کودک، والدینش را به خاطر قوانین دست و پاگیر به شکل یک دشمن سخت‌گیر ببیند و اینجاست که تصمیم کودک می‌گیرد به مقابله با والدینش می‌پردازد و از این پس می‌گیرد. دیگر آن امنیت و آرامشی که باید از والدینش کند، نمی‌گیرد.»

بهترین واکنش در برابر فرزندان اطرافیان در تربیت فرزند
والدین باید در برابر کسانی که از دلسوزی یا از سرخاشگری در تربیت فرزند می‌کنند، بایست: «پدر و الدینی که به روش فرزند پروری خود می‌تواند مطمئن باشد، اگر مادری که از اطرافیان می‌گذرد، می‌شود که لازم است جرأت‌مندانه مداخله کنند. و مانع دیگران شوند. زمانی که می‌بینید پدربزرگ و مادربزرگ‌ها با قانون‌شکنی‌ها به روش تربیتی شما وارد می‌شوند، در کمال احترام و ادب لازم است آن‌ها را از قوانین فرزند پروری آگاه کنید و از آن‌ها می‌توانید کارهایی را انجام دهید که تربیت فرزندتان را به خطر می‌اندازد، انجام می‌دهد.»

رحمان یکی از نکات مهم در برابر دیگران را تعیین حد و مرز والدین در فرزندپرور می‌داند و می‌گوید: «والدین در برخی از مسائل می‌توانند به این اجازه دهند و نصیحت کنند، اما از یکجاهایی به بعد والدین باید با تعیین مرزهای خود این اجازه را بدهند. به دیگران نمی دهند که در تربیت فرزندشان مداخله کنند. این مرزها چیزی نیست که من مشاور بخواهم برای همه یک نسخه واحد بپیچم، این مرزها را خود والدین بر اساس توافقات و طرز تفکراتشان مشخص می کند»

تربیت کودک را مختصر خانه کنید
این روانشناس کودک می‌گوید: «اگر قرار است فرزندتان را دعوا، نصیحت یا تنبیه کنید یا حتی به او بدهید، بهتر است این کار را در خانه انجام دهید زیرا این کار را در خانه انجام دهید زیرا این کار را در آن کار انجام می‌دهید که کاری انجام می‌شود را به‌شدت بالا انجام دهید. می‌برد اما وقتی شما در جمعی هستید که به‌واسطه غریبگی یا نزدیکی مخاطبتان هستید، نمی‌توانید محیط را کامل کنترل کنید، پس بهتر است در آن زمان هیچ مداخی مربوط به تربیت را نداشته باشید زیرا احتمالاً اگر کودکتان را چند نفر با پادرمیانی مانع چنین کاری کنید. خواهند شد اینجاست که کودک با خود می‌گوید پس می‌توانم پدر را زیر سوال برد یا قوانین مادر را شکست! بنابراین بهتر است تذکر، دعوا، تنبیه و… را در خانه با کودکتان مطرح کنید و انتظارات و قوانینتان را به فرزندتان گوشزد کنید.»

کودکان لجبازی که اقتدار والدین را زیر سوال می‌برند
برخی از کودکان به دلیل لجبازی، قوانین والدینشان را زیر پا می‌گذارند یا از آن‌ها حرف‌شنوی نمی‌دهند: «در چنین شرایطی والدین باید با مراجعه به مشاور کودک به تعارضات درونی بین والد و تصمیم‌گیری انجام دهند. زمانی که این موضوع به سمت مثبت پیش می‌رود، اینجاست که فرزند می‌تواند از والدینش حرف‌شنوی داشته باشد.»

این روانشناس کودک توصیه می‌کند: «والد و کودک تا زمایکه تحت درمان قرار می‌گیرند از رفت‌وهای طولانی‌مدت‌آمده‌اند که به اطرافیان می‌شوند، خودداری کنند. در کودکان ۲ تا ۶ ماه لازم است تا یک رفتار در آن‌ها نهادینه شود و به یک عادت رفتاری تبدیل شود، می‌توانید بعد از زمان آزادانه و به‌تدریج زمان حضورتان را در شرایطی که قبلاً قابل‌کنترل بود، ایجاد کنید.»

توصیه های مهم به والدین
به گفته رحمانی، در هر رابطه‌ای که باید به سمت خودمان باشد، به همین خاطر نمی‌توانیم از دیگران انتظار داشته باشند که در تربیت فرزند ما را نپذیرند، بلکه باید به این نتیجه رسید که چگونه باید رفتار کرد که فرد در مقابل این اجاره را به دنبال داشته باشد. خودش ندهد؛ در زندگی جهانی می‌کنیم آن‌قدر آدم‌های متفاوتی وجود دارند که ما آن‌ها را بخواهیم از ما نگیرند، نباشند. پس ما باید چه کار کنیم؟!

توصیه می‌کند: «قبل از اقدام به بچه‌دار شدن بهتر است که با توجه به شرایط، یک فرزند تربیت کنید که در کنار شما احساس امنیت کنید. اینکه سبک فرزند پروری مقتدرانه چگونه است. گاهی والدین اقتدار را با سختگیری یکسان می‌دانند که اینگونه نیست. لازم است والدین برای اجرای قوانینی که باید داشته باشند، یکجائی وقتی می‌بینند کاری می‌کنند که صددرصد روی حرف برای کودک نیاز دارند و در کنار آن به توجه و دیده شدن فرزند را رضا می‌کنند زیرا اگر این نیاز ناکام باشد، می‌تواند زمینه‌ساز ایجاد اختلالات بعدی در کودک باشد. را ارائه کند.»

این درمانگربالینی در پایان می‌کند: «اگر والدین در شرایط قرار دارند که نمی‌دانند چگونه باید با فرزندشان رفتار کنند، توصیه می‌کنم حتماً از مشاور کودک کمک بگیرند تا بهترین واکنش را نسبت به فرزندانشان داشته باشند و فرزندی از سلامت روانی را پرورش دهند. »