مشاوره/ مهارت ارتباطی در روابط بین زوجین


شفقنا زندگی-برقراری ارتباط میان همسران نیازمند استفاده از مهارت های ارتباطی و شیوه های مناسب برای حل مسائل است. زوجینی که این مهارت را به طرق مختلف یاد گرفته و در عرصه زندگی به کار می گیرند، خوشنودی و رضایتمندی بیشتر را تجربه می کنند. ارتباط ارتباطی از مؤلفه ها تشکیل می شود اگر زوجین در رابطه بین فردی خود را به خوبی بشناسند و انجام دهند، کمتر دچار سوءتفاهم شده و سازنده ای با همدیگر خواهند داشت.

مؤلفه های ارتباط عبارتند از:

۱. گفتگوی کلامی

۲. گفتگوی غیرکلامی

۳. گوش دادن فعال

۴. همدلی

گفتگوی کلامی

گفتگو، روابط روابط صمیمی انسان است. می توانید در زمینه های مختلف زندگی مثل ارتباط با همسر، والدگری، مدیریت اقتصادی و… به درک مشترکی با اعضای خانواده دست یابید و به نتیجه منطقی برسید، پایه و اساس آن، مهارت گفتگو یعنی انتقال ایده ها، افکار و احساسات است.

برای صحبت های دوستانه با هم زمان می شود

دوست خوب کسی است که نزدیک او می توان آرام، شاد و امن بود و با او صادقانه و بدون ترس صحبت کرد. افرادی که دستشان از موهبت یک دوست خوب در زندگی باشد، از سلامت جسمی و روانی بیشتر برخوردار باشد، بنابراین گفتگوی دوستانه با همسر خود را تجربه کنید.

به کرامت انسانی توجه کنید

استفاده از کلمات محترمانه و در عین حال صمیمانه، پیوند ازدواج را میان تر و مستحکم تر می کند و نشانه ارزشی است که فرد برای طرف مقابل قائل است. گاهی اوقات این باور نادرست در ذهن زوجین ایجاد می شود که چون صمیمی نیازی به استفاده از کلمات مؤدبانه و محترمانه نیست. این باور به مرور زمان باعث بی احترامی به رابطه و سست شدن روابط می شود.

گفتگو را بایمت آغاز کنید

به یاد داشته باشید، گفتگو با همان لحنی که آغاز می شود، پایان می پذیرد. اگر بحث و گفتگویی را با خشونت آغاز کنید یعنی به صورت کلامی یا غیرکلامی به همسرتان حمله کنید، دست کم با همان تنشی که آغاز کردید، بحث را به پایان می برید. خواسته ها و مقتضیات خود را بیان کنید اما به دنبال سرزنش کردن و دانستن آنها نباشید. انجام گفتگویی آرام میان همسران و رفع سوءتفاهم ها به خودی خود بخش عمده ای از مسائل را حل می کند.

احساسات و خواسته ها را روشن کنید

بیان احساس مثبت، باعث افزایش صمیمیت و دلگرمی بیشتر می شود.

بیان خواسته ها و مفاهیم باید واضح و روشن باشند.

مراقب الگوهای مخرب گفتگو باشید.

پرهیز از بی حرمتی و برچسب زدن

رعایت نکردن اصول اخلاقی در گفت وگو، فضای صمیمی ارتباط را خصمانه می کند.

با همان احترامی که به مهمانان می گذارید، با همسرتان رفتار کنید.

پرهیز از گله و شکایت

سوالات با گله مندی و آمرانه مانند چرا این کار رو نمی کنی؟ چرا فلان کار رو کردی؟ نیز پرهیز کنید.

از مخابره پیام های با فاعل «تو» خودداری می کنید.

جمله هایی که «تو» در آن به کار برود، مخالفت دیگران را برمی انگیزد. جمله های «تو همیشه…» (تو همیشه دیر می کنی) و «تو هرگز…» (تو هرگز خواسته های هیچکس را در نظر نمی گیری). تهمت آمیز، تعمیم دهنده و یک جانبه گرا هستند که باعث تحقیر و عصبانیت طرف مقابل شده و به ایجاد خصومت میان شما و همسرتان دامن میزند. به یاد داشته باشید هیچکس «همیشه» یا «هرگز» به یک طریق عمل نمیکند.

پرهیز از تهدید کردن

گفتگوی غیرکلامی

همیشه برای برقراری ارتباط، استفاده از کلمات مورد نیاز نیست و می توان از طریق دیگری نیز ارتباط برقرار کرد، کافی است پیامی ارسال و دریافت شود. این پیام به هر صورتی که می شود می تواند یک ارتباط برقرار کند. برای مثال، تکان دادن سر می تواند علامت سوال یا بالا بردن ابروها علامت تعجب باشد. پیام های غیرکلامی پیام هایی هستند که ما را از طرق غیر از کلام، مثل تن صدا، بلندی صدا، تماس چشمی، حالات چهره، ژست ها و حالات بدن می کنیم.

پژوهشگران معتقدند پیام های گفتگوی چهره به چهره، غیرکلامی هستند. با این حال فهمیدن معنای پیام های غیرکلامی می شود.»چی شد که همسرم خمیازه کشیده، خسته بود یا صحبت های من برایش جالب نیست؟»

همراهی پیام های غیرکلامی و کلامی سوءتفاهم را به حداقل می رساند و تاثیر آن را افزایش می دهد.

مثبت اندیشی

پژوهش ها نشان می دهند، یک جمله مثبت به مراتب راحت تر و سریع تر از جمله منفی منتقل شده و فهمیده می شود. به عبارتی، رمز ارتباط خوب، خوش بینی است. اگر مشکلات و موارد منفی را با همسرتان در میان بگذارید، زندگی تان را بیشتر منفی می بینید. در زوج های شاد و گفتگوهای مثبت به طور متوسط ​​بیشتر از روابط و گفتگوهای منفی است.

انتقاد مثبت و سازنده

گوشزد کردن اشتباهات و لغزش های طرف مقابل به گونه ای شایسته و مناسب است. این امر محقق نمی شود چرا که انتقاد از سر دوستی و محبت و به دور از سرزنش باشد.

قدردانی کردن

لازم است زوجین در شرایط مختلف، ارزش های زحمت های یکسان را بدانند و در هر فرصتی از همدیگر تشکر کنند.

مرد بعد از صرف غذا: خیلی خوشمزه بود دستت درد نکنه.

زن موقع آمدن شوهر به خانه: به استقبال او می رود بعد از دیده بوسی می گوید خدا قوت عزیزم.

زن بعد از برگشت از مسافرت با همسرش: خیلی مسافرت خوبی بود. خیلی خوش گذشت.

مرد بعد از رفتن مهمان ها: عزیزم خیلی خسته شد، امشب حسابی سنگ تموم گذاشتی.

حذف عوامل مزاحم

عوامل مزاحم نه تنها روند انتقال پیام را مختل می کنند، بلکه خود به تنهایی می تواند باعث سوءتفاهم و دل می شود. عوامل مزاحم را می توان به سه دسته بیرونی، ذهنی و رفتاری تقسیم کرد.

عوامل مزاحم بیرونی، عواملی مانند سروصدا و کارهای شخصی؛

عوامل مزاحم ذهنی که نقش عینکی رنگی و نامنظم را در انتقال پیام ایفا می کنند و مانع انتقال صحیح آنها می شوند. مثل پیش داوری، ذهن خوانی، خیال پردازی و …

عوامل مزاحم رفتاری مثل مقایسه، سرزنش، برچسب، نصیحت، تحقیر، تمسخر، تهدید، تعمیم، فریب دادن برای آرام کردن طرف، موضوع را عوض کردن، یکی به دو کردن، حق به جانب بودن و…

گوش دادن فعال

«ما با دو گوش و یک دهان به دنیا آمده ایم»

برای انجام یک گفتگوی با همسر خود، ابتدا باید گوش بدهید را یاد بگیرید. برای گوش دادن به صحبت های همسرتان زمان بگذارید، صبر کنید و از ارائه نظر و راه حل هنگام گوش دادن خودداری کنید. اگر می‌گویم قبل از پاسخ‌هایتان را آماده کرده‌اید، هنگام شنیدن خودتان به تلافی کردن و یا صرفاً درست بودن یا غلط بودن حرف‌های همسر را می‌سنجید، یعنی درست گوش نکردید. هنر گوش دادن شاهراه تعمیق صمیمیت و حل مشکلات ارتباطی است. ازاین رو مهارت در گوش دادن، سنگ بنای حل مشکلات در هر نوع رابطه پایداری است.

از علائم گوش دادن فعال، استفاده از زبان بدن است. وقتی اخم می کنید و یا به طرزی مشخص و ناخوشایند چشم از همسر خود برمی گیرید، بدنتان به صدای بلند می گوید که علاقه ای به ارتباطی ندارد. چهره ای باز و گشاده، نگاهی به چشمی و تکان دادن سر در هنگام گوش دادن نشانه توجه شماست و باعث دلگرمی همسرتان می شود. گاهی لازم است برگرداندن جملاتی از کلام گوینده به او، ارتباط را می توان با کرد.

انعکاس احساس

زن: امروز کارهام خیلی زیاد بود باید تا غروب تمومش می کردم، سردرد عجیبی هم داشتم، از اون طرف بچه ها مرتب باهم دعوا می کردند.

شوهر: خیلی خسته شدی، روز سختی بوده، اگر می دونستم زودتر میامدم کمکت می کردم.

همدلی

منظور از همدلی، احساس، نیازها و درخواست های طرف مقابل و انعکاس این است که به خود اوست، بدون انکار (تو اشتباه می کنی…)، بدون ارائه راه حل و نصیحت (خودت را سرگرم کن تا اینقدر از من انتظار نداشته باشم… )، بدون سرزنش (تقصیر خودت بود که مادرم اینطور رفتار کرد…)، بدون توجیه (منظور پدر من این نبود…)، بدون مقابله با مثل (خودت هم از این کارها نامناسب انجام داد…) و پاسخی که نشان دهنده عدم وجود بود. درک همسر است.

منظور از درد دل کردن با همسر این است که همسران درخواست ها، احساسات و سوالات خود را با همسرشان در میان بگذارند، بدون اینکه از قضاوت (تو من را درک نمی کنی…)، توهین، (تو آدم بی انصافی هستی…) ، تعمیم (تو همیشه … و یا تو هیچ وقت و…)، تهدید، تحقیر (حیف اینهمه محبتی که به تو می کنم…)، برچسب (تو مستقلی نیستی…) و عبارت مخرب دیگر استفاده کنند.

سازگاری

تنش و فشار، بخش جدایی ناپذیر زندگی خانوادگی است.

سازگاری عبارت است از رفتار مفید و توان همسران در مواجهه با مطالبات زندگی مشترک و پاسخ دادن مناسب به آنها. شرایط سازگاری تسلیم که وجود دارد چه خوب یا بد نیست بلکه به دنبال راه حل خلاقانه ای برای توافق و مهربان ماندن با همسرش است. سازگاری با منطبق شدن ما با شرایط سختی به گونه ای است که از دل این سختی ها اتفاقات خوشایندی برای خود و همسرمان بسازیم.

زوج های موفق برای تغییر و سازگاری، پذیرش در تصمیم گیری ها و انجام نقش ها و مسئولیت ها، نسبت به سایر زوج ها بیشتر است. زوج های موفق در برخورد با اختلاف هایشان منعطف تر و خلاقانه تر عمل می کنند.

ایجاد و رشد صمیمیت ماندگار

چگونه از رابطه زناشویی خود مراقبت کنیم؟ و چه مهارت هایی یک رابطه زناشویی را می دهد و تازه می کند؟

زوجین به لحاظ روحی و روانی به همدیگر، در طول دوره آشنایی، نامزدی، عقد و عروسی و طول زندگی، مشترک متفاوت هستند. آنها از دوره نامزدی و آشنایی با عنوان دوره ای طلایی یاد می کنند و ناخواسته آن را شاخص عشق و محبت همسرشان نسبت به خود می پندارند.

اما چه می شود که یک زوج یکباره به موقعیتی عادی و معمولی به لحاظ هیجانی و عاطفی عدول می کند و در مواردی که همسر خود را فراری می دهد و حتی از وی نفرت پیدا می کند؟

آیا می توانید از این روش جلوگیری کرد؟ و می توان با کسب مهارت ها از شکل گیری و ایجاد چنین روابطی؟ و علاوه بر این برای رشد و افزایش احساس مثبت در رابطه کمک کرد؟

توجه به بانک عشق

یک حساب مشترک با همسر خود، به اسم بانک عشق، می خواهید که هر دو باهم آن را شارژ کنید و از آن بهره ببرید، نکته مهم این است که باید آن را با هر دو تکمیل و پُر شود. یعنی هر یک از همسران باید بررسی کنند که برای آن حساب چه کاری انجام دهند؟ به تعبیر دیگر هر یک از همسران باید هر روز، هر هفته و هر ماه از خود سؤال کنند که من برای تکمیل موجودی عشقمان چه کار کرده ام؟

این رویه باعث می شود همیشه شدید عواطف و احساسات مثبت، بیش از حد از احساسات شدید و عواطف منفی باشد که این خود می تواند از بروز مشکلات جلوگیری کند.

بازخورد گرفتن

بازخورد گرفتن به این معناست که خودمان رابطه مشترک را پایش کنیم. نکته مهم این است که به هیچوجه قرار نیست دیگری را قضاوت کنیم و یا رفتار همسر خود را بررسی کنیم بلکه میبایست هر چند وقت یک بار از همسر خود بازخورد بگیریم که آیا من همسر خوبی برایت هستم؟ آیا موردی هست که بخواهی به من بگویی؟ و … این مهارت کمک می کند تا اعضای خانواده در فضایی از تنش و نگرانی به بیان احساسات و افکار خود درباره دیگران بپردازند. در حقیقت خانواده‌های باند، خانواده‌هایی هستند که پیش از آن‌ها منتظر دیگران بمانند از سایر اعضای خانواده می‌توانند از آنها انتقاد کنند. و این کار را با مهارت درخواست بازخورد انجام می دهد.

نکته مهم دیگر در کارگیری این تکنیک این است که هرکسی را باز کند بدون قضاوت و با صبر و شکیبایی به صحبت های طرف مقابل گوش می دهد و حتماً از طرف مقابل بابت بازخوردی که باید تشکر کند و منتظر باشد که حتماً درباره این موارد باشد. خواهد فکر کرد و اگر موردی بود باهم در زمانی مناسب خواهد کرد.

توجه به سهم خودم در رابطه

نویسنده فرانسوی به نام فردریک فنژه در رابطه با زوجین از چند فرمول نام می برد که در آن هر یک از زوجین به صورت یک عدد نمایش داده شده است:

در فرمول رابطه کارآمد (که ۳=۱+۱ است) هر یک از زوجین نمایانگر عدد ۱ می باشند. در چنین رابطه ای هر یک از زوجین سهم خود را نیز برای رابطه زناشویی ادا می تواند بداند که آن را با عدد ۰.۵ (نیم) نشان می دهد، جمع آوری چنین رابطه ریاضی ای ۳ می شود که این نتیجه را به دست آورد که آگاهانه و هدفمند از سوی زوجین است. .

به عبارت دیگر زن و شوهر هر دو برای آن رابطه به سهم خود تلاش می کنند. بنابراین برای حفظ یک رابطه، هر زوج این است که از خود بپرسد از سهم خود را (۰.۵) برای بهبود رابطه چگونه ادا کرده ام؟

حفظ و نگهداری از رابطه

جستجوی شخصی برای مراقبت و نگهداری از رابطه به این معناست که فرد همیشه باید خود را به روز کند و مهارت ها و رفتارهایی را بیاموزد که به رشد رابطه کمک کند. زن و شوهر نیز همچنان سعی در توجه به مشترک و جلب نظر دیگران داشته باشند و سعی کنند برای زندگی اشتیاق داشته باشند. و به همراه شریک زندگی خود در جستجوی تجربیات جدید و تازه باشند.

مطالعه درباره روابط زناشویی، مشاوره با یک مشاوره خانواده و شرکت در کلاس های آموزشی می تواند به خوبی برای ارتقای این مهارت باشد. همچنین در نظر گرفتن زمان هایی که به دور از فرزندان و درگیری های روزمره باهم باشند و به صورت دونفره قدم بزنند و تفریح ​​و سرگرمی داشته باشند، می توانند در نگهداری مناسب رابطه کمک کنند.

اداره کل دفترسلامت جمعیت، خانواده و مدارس